Gelden mijn algemene voorwaarden eigenlijk wel?
Verwijzen is niet genoeg, en een verwijzing op de factuur is te laat. Wat u kwijtraakt als uw voorwaarden sneuvelen, en hoe u het waterdicht maakt.
Lees het artikel →
Kennisbank • Verhaal
Lege bv, geen verhaal: kunt u de bestuurder aanspreken?
U heeft gelijk, u heeft misschien zelfs een vonnis, en er valt niets te halen. De bv is leeg of bestaat niet meer. Dan is de vraag of de man of vrouw erachter persoonlijk kan worden aangesproken — en soms kan dat.
Home › Kennisbank › Bestuurdersaansprakelijkheid
Het is de meest frustrerende uitkomst van een incassotraject: u wint, en u krijgt niets. De bv heeft geen bankrekening met inhoud, geen bezittingen en geen omzet. Soms is hij zelfs al uitgeschreven bij de Kamer van Koophandel terwijl uw factuur nog openstond.
Daar houdt het niet per se op. Maar de drempel is hoog, en het is beter dat u die nu kent dan nadat u er geld in heeft gestoken.
Het uitgangspunt: de bv is aansprakelijk, niet de bestuurder
Een besloten vennootschap bestaat juist om het privévermogen van de ondernemer af te schermen. Dat is geen achterdeur maar het doel van de rechtsvorm. Een onderneming die failliet gaat en schuldeisers onbetaald laat, is op zichzelf geen onrechtmatige daad van de bestuurder.
Persoonlijke aansprakelijkheid komt pas in beeld wanneer de bestuurder een ernstig persoonlijk verwijt te maken valt. Dat is de maatstaf, en rechters passen hem streng toe. Slecht ondernemerschap, verkeerde inschattingen en pech zijn niet genoeg.
De twee routes die in de praktijk werken
1. Hij ging een verplichting aan die hij niet kon nakomen
Dit is de bekendste grond, in de rechtspraak aangeduid als de Beklamel-norm. Het gaat om de bestuurder die namens de bv een overeenkomst sluit terwijl hij weet of behoort te weten dat de vennootschap die niet zal kunnen nakomen en ook geen verhaal zal bieden.
In uw situatie: bestelde hij nog werk bij u op een moment dat het faillissement al onafwendbaar was? Wist hij dat de bank de kredietlijn had opgezegd, dat er beslag lag, of dat de belastingschuld niet meer te dragen was? Dan kan hij persoonlijk aansprakelijk zijn voor de schade die u daardoor lijdt.
2. Hij heeft het verhaal gefrustreerd
De tweede route ziet op wat er ná het ontstaan van de schuld gebeurde. De bestuurder die ervoor zorgt dat de bv niet meer betaalt terwijl dat wel kon, of die het vermogen wegsluist zodat er niets meer te halen valt.
Selectief betalen mag in beginsel — een bestuurder mag keuzes maken. Maar wie zichzelf, zijn familie of een gelieerde vennootschap voortrekt terwijl hij weet dat er voor de rest niets overblijft, gaat over de grens. Datzelfde geldt voor het overhevelen van activiteiten naar een nieuwe bv terwijl de schulden in de oude achterblijven.
Turboliquidatie: de bv is er ineens niet meer
Steeds vaker gebeurt het volgende: u stuurt een sommatie, er komt geen reactie, en bij controle blijkt de bv te zijn uitgeschreven. Dat kan via een turboliquidatie, waarbij een vennootschap zonder baten in één handeling wordt ontbonden en meteen ophoudt te bestaan.
Let op die voorwaarde: zonder baten. Waren er wel bezittingen, of zijn die vlak vóór de ontbinding weggehaald, dan is de turboliquidatie onterecht toegepast. Dan kan de ontbinding worden aangevochten, kan er alsnog een vereffening of faillissement volgen, en komt de bestuurder persoonlijk in beeld.
Vraag altijd het handelsregister op
Een uittreksel en het deponeringsoverzicht kosten een paar euro en vertellen u veel. Wanneer is de bv ontbonden, en hoe? Waren er jaarrekeningen gedeponeerd, en tot wanneer? Is er kort daarvoor een nieuwe bv opgericht met dezelfde bestuurder en een vergelijkbare bedrijfsomschrijving? Dat laatste is een sterk signaal.
Zijn er meerdere schuldeisers die hetzelfde overkwam, dan verandert het beeld opnieuw. Een patroon is veel overtuigender dan één geval, en de kosten van een procedure worden dan over meer vorderingen verdeeld.
Wat u nodig heeft
Bij een gewone incassozaak volstaat de factuur en de opdracht. Hier moet u iets aantonen over wat iemand wist en deed, en dat vraagt om meer:
- De datum waarop de opdracht is gegeven, en de datum waarop de betalingsproblemen aantoonbaar bestonden
- Correspondentie waaruit blijkt wat de bestuurder u heeft voorgehouden over de financiële positie
- Uittreksels uit het handelsregister, ook historisch: wie was wanneer bestuurder
- De gedeponeerde jaarrekeningen, of juist het ontbreken daarvan
- Aanwijzingen dat er nog wel aan anderen is betaald in dezelfde periode
- Bij een doorstart: gegevens van de nieuwe vennootschap en de overlap in bestuur, activiteiten en klanten
Veel van dit soort informatie is openbaar of eenvoudig op te vragen. Wat er niet openbaar is, kan soms via een procedure worden gevorderd, maar dat maakt de zaak wel bewerkelijker.
Twee vragen die het antwoord bepalen
Is er bewijs? Persoonlijke aansprakelijkheid is een uitzondering en u moet die onderbouwen. Een vermoeden dat iemand het wel wist, is geen bewijs.
Biedt de bestuurder privé verhaal? Een vonnis tegen iemand zonder inkomen, zonder eigen woning en zonder vermogen levert net zo weinig op als een vonnis tegen de lege bv. Wij kijken daar eerst naar, voordat er kosten worden gemaakt.
Wanneer het wél loont
Uit ervaring zijn dit de gevallen waarin doorpakken zin heeft:
- De opdracht werd gegeven kort voordat de bv omviel, en er zijn aanwijzingen dat de bestuurder dat wist
- Er is sprake van een doorstart waarbij de activiteiten mee zijn verhuisd en de schulden zijn achtergebleven
- De bv is via turboliquidatie verdwenen terwijl er kort daarvoor nog betalingen uitgingen
- Er zijn meerdere gedupeerden met hetzelfde verhaal
- De bestuurder heeft privévermogen, bijvoorbeeld een eigen woning met overwaarde
Ontbreekt dat allemaal, dan is het eerlijke antwoord dat u beter kunt stoppen. Doorprocederen uit principe is begrijpelijk maar zelden verstandig, en wij zeggen dat liever vooraf.
Hoe wij het aanpakken
Wij beginnen met het uitzoekwerk: handelsregister, deponeringen, de tijdlijn van uw opdracht tegenover de financiële positie van de bv, en de vraag of er een opvolger is. Daaruit volgt of er een grond is en of er verhaal is.
Is er beide, dan stellen wij de bestuurder persoonlijk aansprakelijk en procederen wij zo nodig. Blijft de vordering onder de € 25.000, dan is dat een zaak voor de kantonrechter en is er geen advocaat verplicht.
Wat een procedure kost, leest u bij de kosten van een dagvaarding. Speelt er daarnaast een inhoudelijk geschil, kijk dan ook bij een klant die de factuur betwist. En hoe wij vorderingen in het algemeen aanpakken staat op onbetaalde facturen.
Veelgestelde vragen
Kan ik zomaar de bestuurder van een bv aansprakelijk stellen?
Nee. Het uitgangspunt is dat alleen de bv aansprakelijk is; dat is precies waarvoor die rechtsvorm bestaat. Een bestuurder komt pas persoonlijk in beeld als hem een ernstig persoonlijk verwijt te maken valt. Dat is een hoge drempel en een enkele wanbetaling haalt hem niet.
Wat is de Beklamel-norm?
Die norm ziet op de bestuurder die namens de bv een verplichting aangaat terwijl hij weet of behoort te weten dat de bv die niet zal kunnen nakomen en ook geen verhaal zal bieden. Bestelt iemand nog werk bij u terwijl hij weet dat het faillissement voor de deur staat, dan is dat het klassieke geval.
Mijn debiteur betaalt anderen wel en mij niet. Kan dat?
Selectief betalen mag een bestuurder in beginsel, want hij mag keuzes maken. Het wordt anders als hij daarbij zichzelf, zijn familie of gelieerde vennootschappen bevoordeelt terwijl hij weet dat er voor de rest niets overblijft. Dan komt persoonlijke aansprakelijkheid in beeld.
De bv is opgeheven via turboliquidatie. Ben ik mijn geld kwijt?
Niet noodzakelijk. Een turboliquidatie mag alleen bij een vennootschap zonder baten. Waren die er wel, of zijn ze vlak daarvoor weggehaald, dan is de ontbinding aanvechtbaar en kan de bestuurder persoonlijk worden aangesproken. Vraag altijd het handelsregister op en kijk wanneer en hoe de bv is uitgeschreven.
Wat kost het om een bestuurder aan te spreken?
Meer dan een gewone incassoprocedure, want u moet feiten stellen en bewijzen over wat de bestuurder wist en deed. Dat is bewerkelijker. Wij beoordelen daarom eerst of het bewijs er is en of de bestuurder privé verhaal biedt, en zeggen eerlijk als een van beide ontbreekt.
Eerst uitzoeken of er iets te halen valt
Bestuurdersaansprakelijkheid is een uitzondering, geen standaardroute. Wij brengen de tijdlijn, het handelsregister en de verhaalspositie in kaart en zeggen u of er een grond is. Is die er niet, dan hoort u dat voordat er kosten worden gemaakt.